Kalkulator eGFR (CKD-EPI 2021) — filtracja kłębuszkowa nerek

Oblicz filtrację kłębuszkową (eGFR) według wzoru CKD-EPI 2021 i sprawdź kategorię czynności nerek G1–G5 wg KDIGO.

Powyższy kalkulator eGFR szacuje współczynnik filtracji kłębuszkowej według wzoru CKD-EPI 2021 (bez współczynnika rasowego) na podstawie stężenia kreatyniny, wieku i płci. eGFR to podstawowy wskaźnik czynności nerek — pozwala ocenić, jak sprawnie nerki filtrują krew, i przypisać wynik do kategorii przewlekłej choroby nerek (PChN) wg KDIGO.

Czym jest eGFR i co oznacza

eGFR (ang. estimated glomerular filtration rate) to oszacowana ilość krwi przefiltrowanej przez kłębuszki nerkowe w ciągu minuty, wyrażona w ml/min/1,73 m² powierzchni ciała. Im niższy wynik, tym słabsza czynność nerek. Wartość liczona jest ze stężenia kreatyniny, ponieważ kreatynina jest usuwana z organizmu głównie przez nerki — gdy filtracja spada, jej stężenie we krwi rośnie.

Jak interpretować wynik — kategorie G1–G5

Samo eGFR nie wystarcza do rozpoznania przewlekłej choroby nerek. Rozpoznanie wymaga utrzymywania się nieprawidłowości ponad 3 miesiące oraz oceny albuminurii (kategorie A1–A3 — wydalanie albumin z moczem). Kategoria G1 lub G2 bez białkomoczu zwykle oznacza prawidłową czynność nerek.

Wzór CKD-EPI 2021

Kalkulator stosuje równanie CKD-EPI Creatinine z 2021 roku w wersji bez współczynnika rasowego — obecnie rekomendowanej (usunięcie współczynnika dla rasy czarnej zaleca m.in. NKF i ASN). Wzór uwzględnia kreatyninę, wiek i płeć, z różnymi współczynnikami progowymi dla kobiet i mężczyzn. Dotyczy osób dorosłych (≥ 18 lat) — u dzieci stosuje się odrębny wzór Schwartza, oparty dodatkowo na wzroście.

Co może zaburzać wynik

• Duża masa mięśniowa (sportowcy, kulturyści) — zawyża kreatyninę i zaniża eGFR mimo zdrowych nerek.
• Mała masa mięśniowa, niedożywienie, podeszły wiek — mogą zawyżać eGFR.
• Dieta wysokobiałkowa lub suplementy kreatyny tuż przed badaniem — przejściowo podnoszą kreatyninę.
• Ostre uszkodzenie nerek (AKI) — przy gwałtownej zmianie kreatyniny wzory szacunkowe są niewiarygodne.
• Ciąża — fizjologicznie zmienia filtrację; wzory CKD-EPI nie są dla niej walidowane.

Kiedy skonsultować się z lekarzem

Wynik w kategorii G3a lub niższej, a zwłaszcza nagły spadek eGFR lub obecność białka/albumin w moczu, wymaga konsultacji lekarskiej i zwykle dalszej diagnostyki (powtórzenie badania, ocena albuminurii, USG nerek). Nie interpretuj pojedynczego wyniku samodzielnie — eGFR ocenia się w czasie i w kontekście innych badań.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest norma eGFR?

U zdrowej osoby dorosłej eGFR wynosi zwykle ≥ 90 ml/min/1,73 m² (kategoria G1). Wartości 60–89 (G2) bez białkomoczu również najczęściej są prawidłowe, zwłaszcza u osób starszych, u których filtracja naturalnie maleje z wiekiem.

Czym różni się eGFR od kreatyniny?

Kreatynina to surowe stężenie metabolitu we krwi, a eGFR przelicza je na oszacowanie filtracji z uwzględnieniem wieku i płci. eGFR jest czytelniejszym wskaźnikiem czynności nerek niż sama kreatynina.

Czy niskie eGFR zawsze oznacza chorobę nerek?

Nie. Pojedynczy obniżony wynik może wynikać z odwodnienia, dużej masy mięśniowej, diety lub błędu przedanalitycznego. O przewlekłej chorobie nerek mówimy, gdy nieprawidłowość utrzymuje się ponad 3 miesiące.

Jak przygotować się do oznaczenia kreatyniny

Aby wynik eGFR był wiarygodny, na 24–48 godzin przed pobraniem krwi unikaj intensywnego wysiłku fizycznego i nie przyjmuj suplementów kreatyny — oba przejściowo podnoszą stężenie kreatyniny. Tego dnia nie spożywaj dużej ilości mięsa tuż przed badaniem (posiłek wysokobiałkowy zawyża wynik) i zadbaj o normalne nawodnienie, bo odwodnienie zaniża eGFR. Krew na kreatyninę pobiera się zwykle rano, a dokładne zalecenia podaje laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki wpływające na nerki (np. NLPZ, niektóre antybiotyki, inhibitory ACE), poinformuj o tym lekarza zlecającego — ułatwi to właściwą interpretację wyniku.

Źródła

• KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease — kdigo.org.
• National Kidney Foundation — wzór CKD-EPI Creatinine 2021 (bez współczynnika rasowego).