Badania nerek — kreatynina, eGFR, mocznik (normy i interpretacja)
Badania nerek: kreatynina, eGFR, mocznik i kwas moczowy — normy, interpretacja wyników i kiedy zgłosić się do nefrologa.
Porady zdrowotne to najszerszy dział serwisu — przewodniki po chorobach przewlekłych, interpretacji badań i objawach, które najczęściej sprowadzają do lekarza. Teksty opisują diagnostykę i leczenie zgodnie z aktualnymi wytycznymi, ale nie zastępują konsultacji. W tym wstępie zbieramy narzędzia i hasła słownika, których nie widać na liście wpisów.
Wyniki badań. Zaczynamy zwykle od morfologii krwi, prób wątrobowych i badań nerek. Pojedyncze parametry rozwijamy w słowniku: kreatynina, eGFR, mocznik, ferrytyna, CRP i OB. Wyliczenia ułatwiają kalkulatory eGFR, SCORE2 i MAP.
Tarczyca. Osobne przewodniki opisują Hashimoto, niedoczynność i nadczynność tarczycy. Parametry i leki wyjaśniamy w hasłach TSH, ft4, anty-TPO oraz lewotyroksyna, a dawkowanie liczy kalkulator lewotyroksyny.
Metabolizm i serce. Cukrzyca typu 2, insulinooporność, cholesterol, statyny i nadciśnienie mają własne przewodniki. Frakcje lipidowe rozbieramy w hasłach LDL, HDL, nie-HDL, trójglicerydy i Lp(a), a insulinooporność ocenia kalkulator HOMA-IR.
Dieta przy chorobie. Praktyczną stronę zebraliśmy w dziale dieta dla — z osobnymi stronami dla cukrzyka, kobiet w ciąży, seniora i osób z refluksem.
Badania nerek: kreatynina, eGFR, mocznik i kwas moczowy — normy, interpretacja wyników i kiedy zgłosić się do nefrologa.
Anemia (niedokrwistość) – objawy, przyczyny i leczenie. Kiedy hemoglobina jest za niska? Niedobór żelaza, B12, choroby przewlekłe – kompletny przewodnik.
Morfologia krwi (CBC) to podstawowe badanie trzech linii komórkowych krwi — czerwonej, białej i płytkowej. Ten przewodnik tłumaczy normy dla kobiet i mężczyzn oraz jak czytać wyniki.
Nadmiar witaminy D (przedawkowanie, hiperwitaminoza D) to stan zagrażający zdrowiu, wynikający z przewlekłego przyjmowania zbyt wysokich dawek witaminy D bez kontroli laboratoryjnej. Mechanizm: nadmiar D powoduje wzmożone wchłanianie wapnia → hiperkalcemia → uszkodzenie nerek, naczyń krwionośnych i tkanek miękkich. Pełen przewodnik diagnostyki, leczenia i kiedy do SOR. Definicje i kryteria laboratoryjne Hiperwitaminoza D: stężenie 25(OH)D…
Badanie poziomu witaminy D (oznaczane jako 25(OH)D lub kalcydiol) to najważniejsza diagnostyka w ocenie statusu witaminy D w organizmie. W Polsce dostępne jest powszechnie w prywatnych laboratoriach (Alab, Diagnostyka, Synevo) w cenie 40-90 zł, a u części pacjentów refundowane przez NFZ na podstawie skierowania od lekarza. Ten przewodnik wyjaśnia, kiedy zrobić badanie, gdzie i ile…
Wypadanie włosów: łysienie androgenowe (AGA), telogen effluvium, łysienie plackowate (AA), patomechanizm, diagnostyka (trichoskopia, ferrytyna, TSH), leczenie minoxidil + finasteryd + biologiki.
Łuszczyca: typy (plackowata 80%, kropelkowa, krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów), patogeneza Th17/IL-17/IL-23, PASI/DLQI, leczenie miejscowe + biologiki adalimumab/ixekizumab/secukinumab.
Trądzik — 3 formy (pospolity, hormonalny, różowaty), patogeneza, klasyfikacja, leczenie miejscowe (adapalen, klindamycyna), doustne (doxycyklina, izotretynoina), hormonalne (DRSP-EE).
Nietolerancja histaminy (DAO deficiency, HNMT): patomechanizm, objawy systemowe, dieta low-histamine 4 tyg + reintrodukcja, suplementacja DAO, antyhistaminy H1/H2, diff. diagn. MCAS/mastocytoza/IBS.
Nietolerancja laktozy: primary (genetyczna LCT C/T -13910) vs secondary, test wodorowy H2 LHBT, test genetyczny LCT, próg tolerancji 12g, dieta low-lactose, fermentowane, tabletki laktazy.
Celiakia: trwała nietolerancja glutenu o podłożu autoimmunologicznym. Objawy klasyczne i atypowe, serologia tTG-IgA + EmA + DGP wg ESPGHAN 2020, biopsja Marsh 0-3c, dieta bezglutenowa lifelong, choroba Duhringa (DH) skórne.
Próby wątrobowe — pełen przewodnik interpretacji: ALT, AST, GGTP, ALP, bilirubina, albumina, INR. 5 typowych wzorców, nowe normy AASLD 2021, kiedy do lekarza, FAQ. Dr n. med. Krzysztof Nowak.
Esencjalna piątka: kwas foliowy (400-800 µg), wit D3 (1500-2000 IU), DHA omega-3 (200-300 mg), jod (150-200 µg), żelazo wg ferrytyny. NIE bierz: wit A retinol, ashwagandha, adaptogeny, megadawki. Lista per trymestr.
NAFLD/MASLD (stłuszczenie wątroby) — najczęstsza przewlekła choroba wątroby. Nowa nomenklatura 2023, diagnostyka (FLI, USG, FibroScan), leczenie lifestyle, GLP-1, resmetirom. Dr Nowak.
Realny plan obniżenia LDL o 10-15% w 8 tyg bez leków: tygodnie 1-2 trans-fats, 3-4 błonnik rozpuszczalny, 5-6 ruch, 7-8 omega-3 + fitosterole. Jadłospis, suplementy. Magdalena Wiśniewska, reviewedBy dr Nowak.