Porady zdrowotne to najszerszy dział serwisu — przewodniki po chorobach przewlekłych, interpretacji badań i objawach, które najczęściej sprowadzają do lekarza. Teksty opisują diagnostykę i leczenie zgodnie z aktualnymi wytycznymi, ale nie zastępują konsultacji. W tym wstępie zbieramy narzędzia i hasła słownika, których nie widać na liście wpisów.
Wyniki badań. Zaczynamy zwykle od morfologii krwi, prób wątrobowych i badań nerek. Pojedyncze parametry rozwijamy w słowniku: kreatynina, eGFR, mocznik, ferrytyna, CRP i OB. Wyliczenia ułatwiają kalkulatory eGFR, SCORE2 i MAP.
Tarczyca. Osobne przewodniki opisują Hashimoto, niedoczynność i nadczynność tarczycy. Parametry i leki wyjaśniamy w hasłach TSH, ft4, anty-TPO oraz lewotyroksyna, a dawkowanie liczy kalkulator lewotyroksyny.
Metabolizm i serce. Cukrzyca typu 2, insulinooporność, cholesterol, statyny i nadciśnienie mają własne przewodniki. Frakcje lipidowe rozbieramy w hasłach LDL, HDL, nie-HDL, trójglicerydy i Lp(a), a insulinooporność ocenia kalkulator HOMA-IR.
Dieta przy chorobie. Praktyczną stronę zebraliśmy w dziale dieta dla — z osobnymi stronami dla cukrzyka, kobiet w ciąży, seniora i osób z refluksem.
Statyny obniżają LDL o 30-50% i ryzyko CV o ~25% (meta-analizy 170 000 osób). Przewodnik: mechanizm HMG-CoA, wskazania ESC 2024, działania niepożądane, naturalne alternatywy, mity (demencja). Anna Kowalska, reviewedBy dr Nowak.
TL;DR (60 sekund): Cholesterol to lipid niezbędny do życia — błony komórkowe, hormony, witamina D, kwasy żółciowe. Problem powstaje przy nadmiarze frakcji LDL i niskim HDL, nie przy „cholesterolu” w ogóle. Lipidogram mierzy 4 podstawowe parametry: cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy. Nie-HDL = total − HDL (lepszy predyktor ryzyka niż samo LDL). Norma LDL zależy…
TL;DR (60 sekund): Nadciśnienie tętnicze dotyczy 32% dorosłych Polaków (badanie NATPOL 2011, aktualizacja WOBASZ 2014) — większość nieświadoma diagnozy. Diagnoza wg PTNT 2024: SBP ≥140 i/lub DBP ≥90 mmHg w gabinecie, potwierdzone w 2-3 wizytach LUB ABPM (Holter ciśnieniowy 24h) ≥130/80 LUB samopomiar w domu ≥135/85. Klasyfikacja PTNT 2024: 1° (140-159/90-99), 2° (160-179/100-109), 3° (≥180/110)….
Cukrzyca typu 2 (T2DM) to przewlekła choroba metaboliczna, w której organizm traci kontrolę nad glikemią — najpierw przez insulinooporność, a następnie przez stopniową dysfunkcję komórek β trzustki. Według raportu PTD 2024 w Polsce żyje około 3 miliony dorosłych ze zdiagnozowaną cukrzycą, a kolejny ~1 milion ma chorobę nierozpoznaną. 90% wszystkich przypadków stanowi cukrzyca typu 2….
Insulinooporność dotyczy 30-40% Polaków. Mechanizm, objawy (acanthosis nigricans, łaknienie cukru, mgła mózgowa), diagnoza HOMA-IR/OGTT, leczenie dietą low-IG, metforminą i GLP-1. 7 FAQ, 9 źródeł.
Pełen przewodnik po nadczynności tarczycy: choroba Gravesa-Basedowa, objawy, diagnoza (TRAb, TSH, FT4), leczenie (tyreostatyki, I-131, operacja), oftalmopatia.
Pełen przewodnik po chorobie Hashimoto: mechanizm autoimmunologiczny, etapy choroby, diagnoza (anty-TPO, TSH), leczenie lewotyroksyną i selenem, dieta, suplementacja, ciąża i choroby współistniejące.
Pełen przewodnik po niedoczynności tarczycy: czym jest, jakie są przyczyny (Hashimoto), objawy, badania (TSH, FT4, anty-TPO), leczenie lewotyroksyną, dieta i suplementacja.
Procent tkanki tłuszczowej, masa mięśniowa, tłuszcz trzewny — co naprawdę warto mierzyć zamiast samej wagi. Klasyfikacja ACE, porównanie metod pomiaru (DEXA, BIA, fałdomierz) z dokładnością i kosztami w Polsce.
Wzory na idealną wagę — Broca, Lorentz, Devine, Robinson, Miller, Hamwi — porównanie i ograniczenia. Czym różni się „idealna” od „zdrowej” wagi i jakie wskaźniki naprawdę warto śledzić.
Twoje ciało spala kalorie nawet podczas snu. BMR + PAL = CPM. Wyjaśniamy wzory Mifflina-St Jeora, Harrisa-Benedicta i Cunninghama, mit „metabolizmu po 30.” oraz jak realnie skalibrować zapotrzebowanie kaloryczne.
BMI to jeden z najprostszych wskaźników zdrowia, ale też jeden z najczęściej źle interpretowanych. Pokazujemy, jak prawidłowo zinterpretować wynik i kiedy zignorować to, co pokazuje kalkulator.