Oblicz sugerowaną dawkę startową lewotyroksyny wg wytycznych ATA/ETA na podstawie masy ciała, wieku i sytuacji klinicznej.
Kalkulator pomaga oszacować dawkę początkową lewotyroksyny wg wytycznych American Thyroid Association (ATA 2014) i European Thyroid Association. Standardowa formuła to 1,6 μg/kg masy ciała dla dorosłych poniżej 50. roku życia bez chorób serca. Dla osób starszych, z chorobami serca lub w ciąży dawkowanie różni się — kalkulator uwzględnia te warianty.
UWAGA: wynik kalkulatora ma charakter edukacyjny. Finalną dawkę zawsze ustala endokrynolog na podstawie wyników TSH i FT4 po 6–8 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Pełen przewodnik: leczenie niedoczynności tarczycy.
Jak interpretować wynik
- Pierwotna niedoczynność, < 50 lat, bez chorób serca: dawka pełna 1,6 μg/kg od początku
- Pierwotna niedoczynność, ≥ 50 lat: start od 50% dawki docelowej, zwiększanie o 12,5–25 μg co 4–6 tygodni
- Subkliniczna niedoczynność: 25–50 μg/d, decyzja o leczeniu indywidualna
- Po tyreoidektomii niezłośliwej: pełna substytucja 1,6 μg/kg
- Po raku tarczycy: dawka SUPRESYJNA ~2,1 μg/kg (cel TSH < 0,1)
- W ciąży: dawka o 30–50% wyższa niż przed ciążą
- Choroba wieńcowa: start od 12,5–25 μg/d, bardzo powolne zwiększanie
Pamiętaj o zasadach przyjmowania
- Rano, na czczo, 30–60 min przed posiłkiem
- Popić wodą — nie kawą, sokiem, mlekiem
- 4 godziny odstępu od: wapnia, żelaza, magnezu, cynku, soji
- Codziennie ta sama godzina
- Kontrola TSH po 6–8 tygodniach od rozpoczęcia/zmiany dawki
Cele TSH przy leczeniu
- Standardowy cel: TSH 0,4–2,5 mIU/l
- Kobiety planujące ciążę: TSH < 2,5 mIU/l
- I trymestr ciąży: TSH < 2,5 mIU/l
- II i III trymestr: TSH < 3,0 mIU/l
- Po raku tarczycy (terapia supresyjna): TSH < 0,1 mIU/l (pierwsze 5 lat)
FAQ
Czemu kalkulator daje inny wynik niż mój lekarz przepisał?
Kalkulator korzysta ze wzoru standardowego (1,6 μg/kg). Lekarz dostosowuje dawkę indywidualnie — biorąc pod uwagę dotychczasowe TSH, FT4, wiek, choroby współistniejące, leki, ciążę. Twoja dawka może odbiegać od „teoretycznej”. To normalne.
Mam 60 lat i kalkulator zaleca dawkę startową — czy mogę od razu wziąć pełną?
Nie. U osób > 50 lat zaczynamy od ~50% dawki docelowej i zwiększamy stopniowo. Pełna dawka od pierwszego dnia może spowodować: kołatanie serca, arytmię, nadmierne pobudzenie układu nerwowego — szczególnie ryzykowne przy chorobach serca.
Najbliższa „dostępna dawka tabletki” — co to znaczy?
Lewotyroksyna w Polsce dostępna jest w dawkach: 25, 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175, 200 μg. Kalkulator zaokrągla teoretyczną dawkę do najbliższej dostępnej tabletki. Dokładną wartość można uzyskać dzieląc tabletki (np. 100 μg + ½ × 25 μg = 112,5 μg).
W ciąży kalkulator zaleca dużo wyższą dawkę — czy to bezpieczne?
Tak. W ciąży zapotrzebowanie na hormony tarczycy rośnie o 30–50% (większa objętość krwi, hCG stymuluje tarczycę, łożysko rozkłada T4). Wyższa dawka jest absolutnie konieczna. Niezleczona niedoczynność w ciąży 2–3× zwiększa ryzyko poronienia.
Czy mogę wprowadzić sobie lewotyroksynę bez recepty?
Nie. Lewotyroksyna jest lekiem na receptę. Podanie bez wskazań może doprowadzić do nadczynności tarczycy z poważnymi powikłaniami sercowymi. Najpierw potrzebne są badania (TSH, FT4, anty-TPO) i diagnoza endokrynologa.
Źródła
- Jonklaas J et al. (2014). „Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement”. Thyroid, 24(12):1670-1751.
- Garber JR et al. (2012). „Clinical practice guidelines for hypothyroidism in adults”. Thyroid, 22(12):1200-1235.
- Alexander EK et al. (2017). „2017 ATA Guidelines for Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum”. Thyroid, 27(3):315-389.
- Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne. „Wytyczne diagnostyki i leczenia chorób tarczycy” (2020).
