Gastroenterologia
ALT (AlAT) - aminotransferaza alaninowa: norma, co znaczy podwyższona
ALT (AlAT) - enzym wskaźnikowy uszkodzenia wątroby. Norma: poniżej 33 U/l M i 25 U/l K (wytyczna ACG 2017). Podwyższone w MASLD,…
Słownik zdrowia
129 haseł - definicje, dawki, niedobory, interakcje. Wszystkie weryfikowane medycznie przez naszych ekspertów.
Wszystkie (129)
Alergie i immunologia (7)
Dermatologia (2)
Diagnostyka laboratoryjna (12)
Dietetyka (11)
Gastroenterologia (12)
Ginekologia (5)
Kardiologia / Lipidogram (10)
Medycyna (10)
Minerały (5)
Pojęcia i wskaźniki (21)
Schorzenia (5)
Składniki odżywcze (4)
Suplementy (14)
Witaminy (5)
Zdrowie psychiczne i sen (8)
Kardiologia / Lipidogram
Fibrynogen - norma, co go podwyższa, jak obniżyć (marker ryzyka CV i zakrzepowego)
Fibrynogen to białko krzepnięcia i jednocześnie marker zapalenia. Norma 2-4 g/l (200-400 mg/dl). Wysoki = wyższe ryzyko zawału, udaru, DVT. Czynniki, jak…
Kardiologia / Lipidogram
Homocysteina - norma, badanie, jak obniżyć (B6, B12, kwas foliowy)
Homocysteina - aminokwas, którego podwyższone stężenie wiąże się z miażdżycą, demencją i zakrzepicą. Norma <10 µmol/l. Obniżenie: B6, B12, kwas foliowy. Komu…
Kardiologia / Lipidogram
Dieta DASH - zasady, jadłospis i jak wdrożyć (anti-nadciśnieniowa)
Dieta DASH: zasady, 7 grup żywności, jadłospis 7 dni, ograniczenia sodowe. Obniża BP o ~11 mmHg SBP, LDL o ~10%. Klasa A…
Kardiologia / Lipidogram
Miażdżyca - objawy, przyczyny, etapy rozwoju i jak ją zatrzymać
Miażdżyca rozwija się przez dekady bezobjawowo. Pierwsze objawy (dławica, chromanie) pojawiają się przy zwężeniu ≥70%. Czynniki ryzyka, etapy rozwoju, diagnostyka, leczenie.
Kardiologia / Lipidogram
Lipoproteina(a) - Lp(a): genetyczny czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego
Lp(a) to genetyczna lipoproteina - stężenie ustalone od dziecka, niemożliwe do obniżenia lifestyle. Wysokie Lp(a) zwiększa ryzyko CV i stenozy aortalnej. Norma…
Dietetyka
Hipertrofia mięśniowa - czym jest, mechanizmy i jak ją osiągnąć
Hipertrofia mięśniowa to powiększenie objętości komórki mięśniowej (włókna) w odpowiedzi na bodziec treningowy. To nie to samo co hiperplazja (wzrost liczby włókien),…
Kardiologia / Lipidogram
Trójglicerydy (TG) - co to, norma, jak obniżyć
Czym są trójglicerydy Trójglicerydy (TG, triglicerydy, triacyloglicerole) to lipidy zbudowane z glicerolu + 3 kwasów tłuszczowych. Stanowią ~95% tłuszczu w pokarmie i…
Kardiologia / Lipidogram
Nie-HDL cholesterol - najlepszy wskaźnik ryzyka
Czym jest nie-HDL cholesterol Nie-HDL cholesterol (non-HDL-C) to suma wszystkich frakcji cholesterolu zawartych w lipoproteinach zawierających apolipoproteinę B (apoB) - LDL, VLDL,…
Kardiologia / Lipidogram
HDL cholesterol - „dobry” cholesterol
Czym jest HDL HDL (high-density lipoprotein) to najmniejsza i najgęstsza frakcja lipoprotein krążących we krwi. Każda cząsteczka HDL zawiera około 50% białek…
Kardiologia / Lipidogram
LDL cholesterol - „zły” cholesterol
Czym jest LDL LDL (low-density lipoprotein, lipoproteina o niskiej gęstości) to jedna z głównych frakcji lipoprotein transportujących cholesterol we krwi. Warto podkreślić,…
Kardiologia / Lipidogram
CRP - białko C-reaktywne
Czym jest CRP CRP (C-reactive protein, białko C-reaktywne) to białko ostrej fazy syntetyzowane przez wątrobę w odpowiedzi na sygnały zapalne - głównie…
Zdrowie psychiczne i sen
Chronotyp - skowronek, sowa czy typ pośredni: jak rozpoznać i dostosować życie
Chronotyp to indywidualna preferencja pory snu sterowana genetycznie. Skowronek (25% populacji), sowa (25%), typ pośredni (50%). Niedopasowanie pracy = social jet lag,…
Zdrowie psychiczne i sen
Wypalenie zawodowe - definicja ICD-11, objawy, fazy MBI, leczenie
Wypalenie zawodowe (burnout) to syndrom z chronicznego stresu zawodowego, sklasyfikowany w ICD-11 jako QD85. Trzy wymiary: wyczerpanie emocjonalne, depersonalizacja, obniżona skuteczność. Częstość…
Zdrowie psychiczne i sen
GABA (kwas gamma-aminomasłowy) - neuroprzekaźnik hamujący: funkcje, suplementacja
GABA to główny neuroprzekaźnik hamujący OUN. Receptory GABA-A i GABA-B. Agoniści to benzodiazepiny, Z-leki, etanol. Suplementacja doustna jest dyskusyjna (BBB).