108 haseł — definicje, dawki, niedobory, interakcje. Wszystkie weryfikowane medycznie przez naszych ekspertów.
NASH/MASH — stłuszczeniowe zapalenie wątroby (steatohepatitis). Różnice od MASL, diagnostyka (FIB-4, FibroScan, biopsja), leczenie 2026 (Resmetirom, semaglutyd, dieta).
Oś hormonalna głodu i sytości Każda decyzja o jedzeniu — kiedy, ile, czego — jest wynikiem wzajemnej gry wielu hormonów. Dwa najważniejsze…
Co to są polifenole Polifenole to bardzo liczna (ponad 8000 zidentyfikowanych związków) grupa naturalnych metabolitów wtórnych roślin, charakteryzujących się obecnością wielu grup…
Leucyna to aminokwas rozgałęziony (BCAA — branched-chain amino acid), egzogenny — organizm nie syntetyzuje go sam, musi pochodzić z diety. Najistotniejszy z…
Grelina to hormon peptydowy (28 aminokwasów) produkowany głównie przez komórki P/D1 wydzielnicze żołądka (dno, korpus). Działa jako sygnał głodu — informuje podwzgórze…
Leptyna to hormon białkowy (peptyd, 167 aminokwasów) produkowany głównie przez tkankę tłuszczową (adipocyty). Działa jako sygnał sytości dla mózgu — informuje podwzgórze…
Steatoza wątroby (stłuszczenie) — nagromadzenie tłuszczu w hepatocytach ≥5%. Stopnie S1-S3 wg CAP, klasyfikacja MASLD/MetALD/ALD, diagnostyka, leczenie lifestyle.
GGTP — enzym dróg żółciowych, marker zastoju, alkoholu i MASLD. Norma <55 U/l M / <38 U/l K. Najczulszy marker spożycia alkoholu…
AST (AspAT) — enzym wątrobowy, mięśniowy i sercowy. Norma <35 U/l M / 1 wskazuje na alkohol lub zaawansowane włóknienie. Interpretacja, przyczyny.
ALT (AlAT) — enzym wskaźnikowy uszkodzenia wątroby. Norma <33 U/l M / <25 U/l K (AASLD). Podwyższone w MASLD, alkoholu, lekach, wirusowym…
Fibrynogen to białko krzepnięcia i jednocześnie marker zapalenia. Norma 2-4 g/l (200-400 mg/dl). Wysoki = wyższe ryzyko zawału, udaru, DVT. Czynniki, jak…
Homocysteina — aminokwas, którego podwyższone stężenie wiąże się z miażdżycą, demencją i zakrzepicą. Norma <10 µmol/l. Obniżenie: B6, B12, kwas foliowy. Komu…
Dieta DASH: zasady, 7 grup żywności, jadłospis 7 dni, ograniczenia sodowe. Obniża BP o ~11 mmHg SBP, LDL o ~10%. Klasa A…
Miażdżyca rozwija się przez dekady bezobjawowo. Pierwsze objawy (dławica, chromanie) pojawiają się przy zwężeniu ≥70%. Czynniki ryzyka, etapy rozwoju, diagnostyka, leczenie.
Lp(a) to genetyczna lipoproteina — stężenie ustalone od dziecka, niemożliwe do obniżenia lifestyle. Wysokie Lp(a) zwiększa ryzyko CV i stenozy aortalnej. Norma…