Pojęcia i wskaźniki
Glukoza (glikemia)
Glukoza to prosty cukier (monosacharyd) — podstawowe paliwo komórkowe i jedyne źródło energii dla mózgu w warunkach fizjologicznych. Każda komórka ciała czerpie…
Słownik zdrowia
108 haseł — definicje, dawki, niedobory, interakcje. Wszystkie weryfikowane medycznie przez naszych ekspertów.
Pojęcia i wskaźniki
Insulinooporność
Insulinooporność (IO) to stan, w którym komórki organizmu mniej skutecznie odpowiadają na działanie insuliny. Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę, niezbędnym do…
Witaminy
Biotyna (witamina B7 / witamina H)
Biotyna (witamina B7, witamina H) to rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B. Funkcjonuje jako kofaktor 4 ważnych enzymów karboksylaz uczestniczących w…
Witaminy
Kwas foliowy (witamina B9 / folian)
Kwas foliowy (witamina B9, folian) to rozpuszczalna w wodzie witamina niezbędna w syntezie DNA, podziałach komórkowych i metabolizmie homocysteiny. Folian to forma…
Składniki odżywcze
Omega-3 (kwasy tłuszczowe)
Kwasy omega-3 to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA) o pierwszym wiązaniu podwójnym w pozycji ω-3. Trzy najważniejsze: ALA (kwas α-linolenowy, źródła roślinne),…
Minerały
Wapń (Ca) — funkcje, źródła, suplementacja, interakcje
Wapń (Ca) — najobficiej minerał w ciele. 99% w kościach. Mineralizacja, skurcz mięśni, krzepnięcie. Norma EFSA 950 mg/d, po menopauzie 1200. Z…
Minerały
Żelazo (Fe) — funkcje, niedobór, ferrytyna, suplementacja
Żelazo (Fe) — transport tlenu, produkcja energii. Hemowe vs niehemowe, ferrytyna jako marker zapasów. Norma EFSA M 11 mg, K 16 mg.…
Witaminy
Witamina B12 (kobalamina) — funkcje, niedobór, suplementacja u wegan
Witamina B12 (kobalamina) — synteza DNA, produkcja erytrocytów, mielinacja nerwów. Tylko produkty zwierzęce. Norma EFSA 4 µg/d. Weganie wymagają suplementacji.
Witaminy
Witamina C (kwas askorbinowy) — funkcje, źródła, niedobór, dawkowanie
Witamina C (kwas askorbinowy) — niezbędna witamina rozpuszczalna w wodzie. Synteza kolagenu, antyoksydant, wchłanianie żelaza. Norma EFSA: M 110 mg, K 95…
Schorzenia
Hiperkalcemia — definicja, przyczyny, objawy, leczenie
Hiperkalcemia — Ca skor. > 10,5 mg/dl. Przyczyny: PHPT, nowotwory, sarkoidoza, przedawkowanie witaminy D, leki. Objawy "stones-bones-groans-moans". Diagnostyka i leczenie.
Pojęcia i wskaźniki
Kalcytriol (1,25(OH)2D) — aktywna forma witaminy D, kiedy badać
Kalcytriol (1,25(OH)2D) — aktywna hormonalnie forma witaminy D. Powstaje w nerkach. Krótki okres półtrwania, NIE odzwierciedla zapasów. Kiedy badać: CKD, sarkoidoza, hiperkalcemia.
Suplementy
Ergokalcyferol (witamina D2) — pochodzenie roślinne, różnice z D3
Ergokalcyferol (D2) — roślinna/grzybowa forma witaminy D z ergosterolu. Krótszy okres półtrwania, słabsze podnoszenie 25(OH)D niż D3. Historia stosowania, kiedy jeszcze używać.
Suplementy
Cholekalcyferol (witamina D3) — synteza, metabolizm, suplementacja
Cholekalcyferol (D3) — naturalna forma witaminy D pochodzenia zwierzęcego/słonecznego. 2-3× skuteczniejsza niż D2. Preferowana w suplementacji. Dawki PTE 2018.
Suplementy
Witamina K2 (menachinon, MK-7) — funkcje, dawkowanie, suplementacja z D3
Witamina K2 (menachinon) — kieruje wapń do kości a nie do naczyń. Forma MK-7 najskuteczniejsza. Dawka 100-200 μg/d, często z D3.
Pojęcia i wskaźniki
25(OH)D — kalcydiol: norma, interpretacja, kiedy badać
25(OH)D (kalcydiol) — najlepszy wskaźnik statusu witaminy D. Cel terapeutyczny 30-50 ng/ml. Jak interpretować, kiedy badać, optymalny moment.