129 haseł — definicje, dawki, niedobory, interakcje. Wszystkie weryfikowane medycznie przez naszych ekspertów.
Hiperkalcemia — Ca skor. > 10,5 mg/dl. Przyczyny: PHPT, nowotwory, sarkoidoza, przedawkowanie witaminy D, leki. Objawy "stones-bones-groans-moans". Diagnostyka i leczenie.
Kalcytriol (1,25(OH)2D) — aktywna hormonalnie forma witaminy D. Powstaje w nerkach. Krótki okres półtrwania, NIE odzwierciedla zapasów. Kiedy badać: CKD, sarkoidoza, hiperkalcemia.
Ergokalcyferol (D2) — roślinna/grzybowa forma witaminy D z ergosterolu. Krótszy okres półtrwania, słabsze podnoszenie 25(OH)D niż D3. Historia stosowania, kiedy jeszcze używać.
Cholekalcyferol (D3) — naturalna forma witaminy D pochodzenia zwierzęcego/słonecznego. 2-3× skuteczniejsza niż D2. Preferowana w suplementacji. Dawki wg wytycznych 2023.
Witamina K2 (menachinon) — kieruje wapń do kości a nie do naczyń. Forma MK-7 najskuteczniejsza. Dawka 100-200 μg/d, często z D3.
25(OH)D (kalcydiol) — najlepszy wskaźnik statusu witaminy D. Cel terapeutyczny 30-50 ng/ml. Jak interpretować, kiedy badać, optymalny moment.
Witamina D — prohormon kluczowy dla gospodarki wapniowej, odporności i nastroju. Niedobór u 80-90% Polaków. Dawki wg wytycznych 2023: dorośli 1000-2000 IU/d.
Choroba Gravesa-Basedowa — najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy (70% przypadków). Mechanizm autoimmunologiczny (TRAb), objawy, oftalmopatia, leczenie.
Lewotyroksyna (L-T4) — standardowy lek niedoczynności tarczycy. Dawka 1,6 μg/kg/d. Brać rano na czczo, popić wodą. Interakcje, monitorowanie TSH.
Selen — mikroelement kluczowy dla tarczycy. Norma 55-200 μg/d. Obniża anty-TPO o 25-40%. Najbogatsze źródła: orzechy brazylijskie, tuńczyk, sardynki.
Anty-TPO — przeciwciała atakujące peroksydazę tarczycową. Norma
FT4 (wolna tyroksyna) — drugi kluczowy parametr diagnostyki tarczycy obok TSH. Norma 11–22 pmol/l. Interpretacja w niedoczynności i nadczynności.
TSH (hormon tyreotropowy) — norma 0,4–4,0 mIU/l, najważniejszy parametr diagnostyki tarczycy. Jak interpretować wyniki, kiedy badać.
Hashimoto (przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, choroba Hashimoto) to autoimmunologiczna choroba, w której własny układ odpornościowy atakuje komórki tarczycy. Z czasem prowadzi do…
Chirurgia bariatryczna to grupa operacji w celu trwałego leczenia otyłości i jej powikłań — najczęściej rękawowa resekcja żołądka (SG), ominięcie żołądka Roux-en-Y…